ROA là gì chính một câu hỏi mà các nhà đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm hay thắc mắc. ROA là một trong những số liệu quan trọng nhất để các nhà đầu tư đánh giá được sức mạnh tài chính của doanh nghiệp. Bài viết này sẽ trả lời câu hỏi ROA là gì và những đặc điểm liên quan đến thuật ngữ này trong đầu tư chứng khoán.
1. Chỉ số ROA là gì?
ROA là gì? viết đầy đủ trong Tiếng Anh là Return on Assets, Tiếng Việt gọi là tỷ suất lợi nhuận trên tài sản. Đây là một chỉ số được dùng để tính toán khả năng sinh lợi của một công ty so với tài sản họ có. Tài sản của một doanh nghiệp bao gồm tất cả các nguồn lực mà doanh nghiệp đó sở hữu hoặc kiểm soát, dựa vào đó mà tạo ra các giá trị kinh doanh.
ROA là chỉ số rất quan trọng để các nhà đầu tư có thể lựa chọn cổ phiếu chính xác. Nhờ vào ROA, nhà đầu tư sẽ biết được mức độ hiệu quả của một công ty trong việc biến vốn đầu tư thành lợi nhuận.
2. Công thức và ví dụ tính chỉ số ROA
Cách tính chỉ số ROA là gì, thì sau đây là công thức:
Trong đó:
Chú thích:
- Tổng tài sản là tổng giá trị tài sản công ty sở hữu tại thời điểm xác định, bao gồm tiền và các khoản tương đương tiền, đầu tư tài chính, các khoản phải thu, tài sản cố định, hàng tồn kho, bất động sản đầu tư và tài sản khác.
- Đơn vị tính của chỉ số ROA là phần trăm (%).
Ví dụ: Doanh nghiệp có vốn sở hữu là 50 tỷ, lợi nhuận sau thuế là 3 tỷ. Dựa trên công thức, ta có được chỉ số ROA như sau: ROA = (3/50) x 100% = 6%
Theo dõi ảnh ví dụ, bạn sẽ thấy:
- Tài sản = Vốn chủ sở hữu + Nợ = 10
- Lợi nhuận = Doanh thu – Chi Phí = 4
Do đó ta tính được:
ROA = Lợi nhuận / Tài sản = 4 / 10 * 100% = 40%.
3. Ý nghĩa chỉ số ROA là gì? ROA nói lên điều gì?
Chỉ số ROA thể hiện mức độ hiệu quả khi sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Nhà đầu tư sẽ thấy được doanh nghiệp kiếm được bao nhiêu tiền lãi trên 1 đồng tài sản.
ROA càng cao thì khả năng sử dụng tài sản càng có hiệu quả. Tương tự như chỉ số ROE, những chứng khoán có ROA cao sẽ là những chứng khoán được ưa chuộng hơn. Và tất yếu những chứng khoán có chỉ số ROA cao cũng có giá cao hơn.
Tóm lại: ROA = hiệu quả sử dụng tài sản
4. Chỉ số ROA như thế nào là tốt?
Chỉ số ROA thường ít coi trọng bằng ROE, nhưng ROA cũng là chỉ số quan trọng.
Mối quan hệ của ROA và ROE là thông qua hệ số nợ. Nợ thì càng ít càng tốt, sẽ tốt hơn nếu Nợ/Vốn chủ sở hữu < 1.
Theo chuẩn quốc tế: ROE > 15%, được đánh giá là một công ty đủ năng lực tài chính. Khi đó ROA > 7.5%
Tuy nhiên, không nên chỉ xét một năm riêng lẻ mà nên là nhiều năm, ít nhất là 3 năm. Theo một số chuyên gia, nếu doanh nghiệp duy trì được ROA >=10% và kéo dài ít nhất 3 năm, thì đó mới là doanh nghiệp tốt.
Ngoài ra, bạn cũng nên quan tâm đến xu hướng của ROA. Xu hướng ROA tăng lên chứng tỏ là doanh nghiệp sử dụng tài sản hiệu quả hơn, tất nhiên sẽ được đánh giá cao hơn rồi.
Kết luận:
ROA > 7.5% + ROA ngày càng tăng + Duy trì ít nhất 3 năm => Doanh nghiệp tốt.
Lưu ý: Điều này không đúng với các lĩnh vực liên quan đến tài chính như bảo hiểm, ngân hàng, chứng khoán…
Ngành ngân hàng mà duy trì ROA > 2%, cũng đã là khá tốt. Vì đòn bẩy của ngân hàng khá cao.
5. Mối quan hệ giữa chỉ số ROA và ROE
Ta có 2 cty A và cty B với số liệu như bảng:
− ROE của 2 cty A và B đều bằng 20%, tức là hiệu quả LNST/ VCSH hai công ty như nhau và đạt hiệu quả sử dụng vốn rất tốt.
− Cty A không có vay nợ, cty B có vay nợ 80 tỷ hay tỷ lệ Nợ/VCSH = 80 tỷ/ 200 tỷ = 40%
− Công ty A sử dụng vốn tốt hơn công ty B, Vì công ty B mang nợ, vì trước sau gì cty B cũng phải lấy lợi nhuận để trả nợ.
Lại có: Tài sản = Vốn chủ sở hữu + Nợ
Nên:
ROA (Cty A) = 20 / 100 =20%
ROA (Cty B) = 40 / (200 +80) = 14.3%
Do đó Cty A sử dụng vốn hiệu quả sử dụng vốn tốn hơn hẳn công ty B.
Nếu các điều kiện tài chính, kinh doanh khác như nhau, thì cty A được đánh giá tốt hơn cty B.
Lưu ý: Nếu
Cty X có ROE (X) = 20%, ROA (X) = 15%
Cty Y có ROE (Y) = 30%, ROA (Y) = 5%
Thì Cty X sẽ được đánh giá cao hơn Cty Y.
Ta còn có công thức:
Đòn bẩy tài chính = Tài sản / Vốn chủ sở hữu = ROE/ROA
⇒ Chỉ số ROA và ROE như một cặp tình nhân, đừng nên đánh giá tách rời nhau!
6. Minh họa về chỉ số ROA
Bạn đã kiến thức nền về chỉ số ROA rồi, chúng ta sẽ xem xét ROA của vài doanh nghiệp nhé.
6.1 Chỉ số ROA của CTCP FPT (HOSE: FPT)
Nhận xét:
Ta thấy ROA của CTCP FPT luôn duy trì ở mức >9%.
Điều đó có nghĩa là CTCP FPT sử dụng tài sản của cổ đông rất hiệu quả. Đó cũng là một trong những lý do giá cổ phiếu CTCP FPT luôn tăng tốt qua thời gian.
CTCP FPT là cổ phiếu xứng đáng để nắm giữ dài hạn.
Ngoài ra: ROA của những cổ phiếu như DSN, TCT, TTT, WCS, SKG, HPG, VNM… rất tốt. Vấn đề còn lại là bạn mua ở mức giá hợp lý hay không thôi.
6.2 Chỉ số ROA của cổ phiếu FLC
Nhận xét:
ROA của FLC luôn bé hơn 7.5%, nên FLC kinh doanh không mấy tốt đẹp.
Cộng thêm nhiều yếu tố khác nữa, thì cổ phiếu như FLC, KLF, HAI, ROS, ART… chỉ là cổ phiếu lướt sóng hoặc chỉ là đánh bạc thôi.
7. Những lưu ý về chỉ số ROA
Trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán, không được phép thần thánh hóa bất cứ 1 chỉ số tài chính riêng lẻ nào.
Mọi chỉ số tài chính, đều có mệnh đề ngược lại là phản tài chính, nên bạn muốn đầu tư hãy đầu tư cho kiến thức, đó là con đường ngắn nhất để thắng lợi trên TTCK.
Bác sĩ chứng khoán tổng hợp
Bác sĩ chứng khoán 