Chỉ số RSI

Hiểu đúng đường RSI là gì, cách mua bán dựa vào RSI sẽ tạo lợi thế cạnh tranh không nhỏ – cho nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán hoặc các thị trường tài chính khác như vàng, crypto và forex.

Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng có sự hiểu biết đầy đủ về chỉ báo RSI. Thậm chí nhiều nhà đầu tư hiểu sai nó, nên đa phần nhà đầu tư đều thua lỗ trên TTCK.

Qua bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu được đường RSI, bản chất nó là gì; cách sử dụng RSI trong chứng khoán.

I. Đường RSI là gì ?

Đường RSI: tiếng Anh là Relative Strength Index – Chỉ số sức mạnh tương đối.

Chỉ số RSI được phát biểu lần đầu tiên bởi J.Welles Wilder JR và giới thiệu trong cuốn sách “Các Khái Niệm Trong Hệ Thống Thương Mại Kỹ Thuật” (New Concepts in Technical Trading Systems) xuất bản năm 1978.

RSI là chỉ báo động lượng đo lường sức mạnh của giá, nói cách khác là mức độ thay đổi giá gần đây. Đánh giá việc mua quá mức hoặc bán quá mức ở một mức giá của 1 cổ phiếu.

Đây là chỉ báo phân tích kỹ thuật được nhiều NĐT Việt Nam sử dụng. RSI được hiển thị dưới dạng biểu đồ giao động từ 0 đến 100.

II. Cách tính RSI là gì?

Ta có công thức :

RSI = 100-[100/1+RS)]

Trong đó:

• RS = tổng tăng/tổng giảm hoặc RS = trung bình tăng/trung bình giảm.
• RSI: thường được tính dựa vào giá đóng cửa 14 ngày gần nhất, nên cũng gọi là đường RSI 14.

III. Vùng quá mua, quá bán của RSI

Dù đường RSI chuyển động qua lại giữa 2 mức: 0 và 100. Tuy nhiên có 2 khu vực chính khi sử dụng đường RSI là: Vùng quá mua & Vùng quá bán.

• Vùng quá mua (overbought): Khi đường RSI vượt ngưỡng 70, lúc này tín hiệu đường RSI cho thấy nhà đầu tư là muốn mua quá nhiều, đẩy vượt quá xa so với ngưỡng cân bằng.
• Vùng quá bán (oversold): Khi đường RSI dưới ngưỡng 30, lúc này đường RSI cho thấy nhà đầu tư bán quá nhiều, đẩy giá quá thấp so với ngưỡng cân bằng.

Khi mức giá cổ phiếu ở vùng quá mua hoặc quá bán, thì khả năng cổ phiếu sẽ điều chỉnh để có một mức giá phù hợp và cân bằng.

Nếu cổ phiếu đạt mức quá mua liên tục và duy trì trên 70, đó thường là cổ phiếu đang giai đoạn tăng mạnh, thì mức điều chỉnh 70 sẽ lên thành 80.

Lưu ý thêm: Trong các xu hướng mạnh, chỉ báo RSI có thể ở trạng thái quá mua hoặc quá bán trong thời gian dài.

Tuy nhiên, nhìn chung:

• Tín hiệu bán: Khi giá cổ phiếu ở vùng quá mua, và đường RSI rớt dưới ngưỡng 70, bởi đó là dấu hiệu giá cổ phiếu có khả năng giảm lớn hơn lớn hơn khả năng tăng giá.
• Tín hiệu mua: Khi giá cổ phiếu ở vùng quá bán, và đường RSI vượt qua ngưỡng 30, bởi đó là dấu hiệu giá cổ phiếu có khả năng tăng giá lớn hơn khả năng giảm giá.

Lưu ý:

Trong một thị trường tăng giá mạnh hoặc uptrend, đường RSI có xu hướng duy trì trong phạm vi từ 40 đến 90. Khi đó vùng 40-50 đóng vai trò là vùng hỗ trợ.

Ngược lại, trong 1 xu hướng giảm mạnh hay downtrend, đường RSI có xu hướng ở phạm vi từ 10-60, khi đó vùng 50-60 đóng vai trò là ngưỡng kháng cự.

IV. Những vai trò, ý nghĩa khác của đường RSI là gì?

Ngoài việc xác định tín hiệu mua/bán, ý nghĩa đường RSI còn thể hiện xác ở 2 tiêu chí:

• Xác định xu hướng giá tương lai.
• Xác định tính phân kỳ, hội tụ của giá

Cụ thể:

1.Xác định xu hướng giá tương lai.

Đường RSI có thể thể hiện dự báo xu hướng tương lai của thị trường, theo 2 cách:

Xu hướng tăng giá khi:  (1) Đường RSI vượt ngưỡng 50 theo hướng từ dưới lên hoặc (2) Khi đường RSI nằm ở vùng 45-55 và đường RSI vượt trên vùng 55

Xu hướng giảm giá khi: (1) Đường RSI vượt ngưỡng 50 theo hướng từ trên xuống hoặc (2) Khi đường RSI ở vùng 45-55 và đường RSI vượt dưới ngưỡng 45

2. Xác định tính phân kỳ, hội tụ của giá

Phân kỳ hội tụ giá với RSI cũng là cách xác định xu hướng, giống chỉ báo phân kỳ hội tụ đường MACD.

Sự phân kỳ của RSI và giá, báo hiệu một xu hướng chuẩn bị kết thúc, và giá sẽ đảo chiều từ tăng qua giảm.

Khi phân kỳ ta nối đỉnh – đỉnh, hoặc đáy – đáy của giá & nối đỉnh – đỉnh,hoặc đáy – đáy của đường RSI, ta thấy chúng di chuyển ngược chiều nhau.

Ngược lại:

Sự hội tụ của RSI và giá, báo hiệu một xu hướng chuẩn bị kết thúc, và giá sẽ đảo chiều từ giảm qua tăng.

Khi phân kỳ ta nối đỉnh – đỉnh, hoặc đáy – đáy của giá & nối đỉnh – đỉnh,hoặc đáy – đáy của đường RSI, ta thấy chúng di chuyển lại gần nhau.

V. Hạn chế của chỉ số RSI trong chứng khoán

RSI là chỉ báo tốt có hiệu quả trong phân tích dài hạn. Tuy nhiên vì là chỉ báo hiển thị động lượng nên dù tài sản có sự thay đổi về số lượng đáng kể ở cả hai xu hướng thì RSI vẫn sẽ duy trì quá mua hoặc quá bán trong thời gian dài.

Có nghĩa là RSI ở mức quá bán, bạn quyết định mua vào cổ phiếu và đợi để mức giá tăng trở lại, nhưng sau đó giá vẫn giao động trong mức quá bán (thấp hơn 30) mãi cho đến hết tháng mới tăng. Lúc này rủi ro là mức giá tiếp tục giảm gây lỗ tài chính, hoặc phải một thời gian sau giá mới tăng trở lại. Tình huống tương tự với RSI ở mức quá mua.

Chỉ báo RSI sẽ chính xác nhất khi thị trường giao động, nơi mà giá tài sản có sự xen kẽ chuyển động tăng và giảm chứ không duy trì liên tục một xu hướng.

Bên cạnh đó, RSI liên tục duy trì trong vùng quá bán hoặc quá mua, nếu bạn không nghiên cứu kỹ mà vội ra quyết định đầu tư có thể tổn thất tài sản. Nhất là khi giá không đảo chiều hoặc phải rất lâu mới đảo chiều.