Nhà đầu tư khi tham gia đầu tư vào thị trường chứng khoán đều cần phải phân tích kỹ thuật và mô hình nến là một trong những công cụ phổ biến được sử dụng để thể hiện sự biến đổi giá tài sản. Bài viết dưới đây chúng tôi giới thiệu nến chứng khoán là gì? Các mô hình và cách nhận biết nến đảo chiều cổ phiếu để nhà đầu tư cùng tham khảo và vận dụng.
I. Giới thiệu về Nến chứng khoán
1. Nến chứng khoán là gì?
Nến chứng khoán là một loại biểu đồ tài chính dùng để mô tả chuyển động giá của một chứng khoán, cổ phiếu, phát sinh tài chính hoặc tiền tệ. Mỗi “thanh nến” sẽ thường được thấy một ngày nào đó đó. Ví dụ một biểu đồ tháng có thể có 20 ngày tương ứng với 20 “thanh nến”.

Nến chứng khoán hay chính là mô hình nến Nhật Bản, đồ thị dạng nến được nghiên cứu bởi ông Munehisa Homma (người Nhật) vào thời gian khoảng những năm 1724 – 1803. Đây là đồ thị thể hiện cho sự biến đổi của giá của một loại chứng khoán cụ thể trong một khung thời gian xác định. Nhà đầu tư dựa vào mô hình nến và một số chỉ báo khác để phân tích kỹ thuật và dự đoán diễn biến của thị trường trong tương lai.
Nến chứng khoán cụ thể có:
- Phần thân nến (ở giữa): đó là thể hiện biểu thị giá mở cửa và giá đóng cửa
- Phần bóng/chân nến: đó là biểu thị giá cao nhất, giá thấp nhất
- Màu sắc nến: biểu thị cho xu hướng giá tăng hoặc giảm. Trong đó giá tăng (hay giá đóng cửa cao hơn giá mở của) là màu trắng/xanh, xu hướng giá giảm (hay đóng của thấp hơn giá mở cửa) là màu đen/đỏ.
Như vậy, chỉ cần quan sát theo dõi những “cây nến chứng khoán” nhà đầu tư sẽ có cái nhìn tổng quan về mối quan hệ các chỉ số giá của các loại chứng khoán đang quan tâm. Trường hợp khi đặt chúng trong tham chiếu thời gian rộng hơn (theo ngày, theo tuần,…) giúp nhà đầu tư dự được xu thế tăng hoặc giảm giá. Tại trường hợp khi đặt chúng trong tham chiếu đối sánh giữa các loại chứng khoán thì nhà đầu tư có thể lựa chọn được hướng đầu tư tiềm năng.

Các loại nến chứng khoán có thể coi là một kênh phân tích, đánh giá biến động về thị trường chứng khoán, cổ phiếu rất hiệu quả. Tuy nhiên, phương pháp phân tích kỹ thuật qua mô hình nến chứng khoán này không thể hoặc khó áp dụng đối với những loại chứng khoán chỉ có giá đóng cửa (hoặc thiếu giá mở cửa).
Hiện nay, xu thế biến động của thị trường tài chính, thị trường chứng khoán, cổ phiếu đa dạng, phong phú không tuân theo quy luật cố định nào nên các đồ thị nến chứng khoán cũng rất phong phú. Nhà đầu tư cần có cho mình kiến thức nhất định về nến chứng khoán, đặc biệt các loại nến chứng khoán phổ biến nhất hiện nay.
Tuy nhiên, trước khi chuyển tiếp, tôi muốn giải thích một số nguyên tắc rộng áp dụng, và chúng ta cần lưu ý trong bất kỳ phân tích nào khi sử dụng nến.
Nguyên tắc số một
Chiều dài của bất kỳ dây nến nào, hoặc là trên đỉnh hoặc dưới nến, luôn là điểm tập trung đầu tiên bởi nó ngay lập tức tiết lộ, sức mạnh, điểm yếu, và sự thiếu quyết đoán, và quan trọng hơn, mức độ của bất kỳ tâm lý thị trường liên quan nào.
Nguyên tắc số hai
Nếu không có dây nến nào được tạo ra thì điều này sẽ cho thấy tâm lý thị trường mạnh mẽ theo hướng giá đóng cửa
Nguyên tắc số ba
Một thân nến hẹp cho thấy tâm lý thị trường yếu. Một thân nến rộng đại diện cho tâm lý thị trường mạnh mẽ.
Nguyên tắc số bốn
Nến cùng loại sẽ có ý nghĩa hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào giao dịch xuất hiện trong xu hướng giá cả.
Luôn luôn tham khảo nến đến giao dịch trong xu hướng rộng hơn, hoặc trong giai đoạn hợp nhất.
Nguyên tắc số Năm
Khối lượng xác nhận giá. Bắt đầu bằng ngọn nến, sau đó tìm kiếm sự hợp lệ hoặc bất thường của chuyển động giá bằng thanh khối lượng. Vì vậy, để tôi bắt đầu với hai trong số những ngọn nến quan trọng nhất, nến sao chổi và cây nến búa
- Mô hình nến sao chổi
Hành động giá thể hiện tín hiệu suy yếu.


2. Nến búa
Hành động giá thể hiện sự mạnh mẽ


3. Nến Doji chân dài
Hành động giá thể hiện sự do dự.

Doji có chân dài có thể báo hiệu một sự đảo chiều từ giảm đến tăng, hoặc tăng đến giảm, và sự thay đổi hướng phụ thuộc vào chuyển động giá trước đó. Nếu chúng ta có xu hướng tăng trong một khoảng thời gian và doji xuất hiện thì đó có thể là dấu hiệu đầu tiên của xu hướng đi xuống. Ngược lại, nếu chúng ta nhìn thấy ngọn nến này sau khi thị trường đã giảm trong một thời gian, thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy xu hướng đảo chiều.

4. Nến thân rộng
Chuyển động giá – tâm lý thị trường mạnh mẽ
Chuyển động giá của cây nến rộng đang gửi một tín hiệu rõ ràng chỉ với một thông báo. Tâm lý cho phiên giao dịch rất mạnh. Nó đang tăng mạnh hoặc giảm mạnh, nhưng từ đó là MẠNH. Diễn biến giá đã tăng mạnh trở lại trong phiên giao dịch và đóng cửa ở mức cao gần của đỉnh của cây nến, hoặc ở mức thấp hoặc gần đỉnh của cây nến giảm. Khối lượng liên quan nên phản ánh tâm lý mạnh mẽ này với khối lượng ‘mạnh’.

- Nếu khối lượng trên trung bình, thì đây là điều chúng ta mong đợi sẽ thấy khi nó xác nhận giá. Những người trong cuộc đang tham gia di chuyển cao hơn và mọi thứ đều như mong muốn.
- Nếu khối lượng dưới mức trung bình hoặc thấp, đây là tín hiệu cảnh báo.


5. Nến hẹp
Chuyển động giá – tâm lý thị trường yếu

Một nến hẹp nên có khối lượng thấp – một lần nữa nỗ lực với kết quả tốt.
Nếu chúng ta có một cây nến tăng với biên độ hẹp và khối lượng tương đối cao, thì thị trường đang có dấu hiệu suy yếu.

6. Nến Hanging Man ( nến người treo cổ)
Chuyển động giá – tiềm năng yếu sau xu hướng tăng


7. Stopping Volume – Khối lượng dừng giảm
Hành động giá – sự mạnh lên của giá

đang trong xu hướng giảm mạnh, thác nước giá đã hoạt động và thị trường đang đi xuống nhanh hơn. Tuy nhiên, những người trong cuộc bây giờ muốn bắt đầu làm chậm lại tốc độ hạ xuống do đó, bắt đầu di chuyển và bắt đầu quá trình mua.
Tiếp theo, chúng ta thấy một ngọn nến khác với một thân hình hẹp và một cái dây nến sâu. Cuối cùng, chúng ta thấy cây nến búa đầu tiên của chúng ta. Đây chính là cảnh báo về tăng ngược trở lại.

8. Topping out Volume – Khối lượng dừng tăng
Hành động giá- sự suy yếu của giá


Như vậy, các bạn thấy đấy, phải hiểu được ý nghĩa đằng sau những cây nến theo VPA/VSA thì chúng ta mới chọn lựa đúng được cổ phiếu cần đầu tư.
Bác sĩ chứng khoán tổng hợp.